ậm ạch
Định nghĩa
- Tính từ:
- Diễn tả trạng thái di chuyển hoặc hoạt động một cách nặng nề, chậm chạp, khó khăn: Từ này thường dùng để mô tả chuyển động của vật nặng, cồng kềnh hoặc sự tiến triển ì ạch, không suôn sẻ của một công việc.
- Diễn tả âm thanh phát ra từ chuyển động nặng nề: Có thể dùng để tả tiếng động đặc trưng đi kèm với sự di chuyển chậm và nặng nề đó.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Chiếc xe tải chở đầy hàng chạy ậm ạch trên con đường đất. (Diễn tả chuyển động nặng nề, chậm chạp của chiếc xe.)
- Tiến độ dự án cứ ậm ạch mãi, không biết bao giờ mới xong. (Diễn tả sự tiến triển chậm chạp, khó khăn của công việc.)
- Nghe tiếng bước chân ậm ạch ngoài hành lang, tôi biết là bác bảo vệ đang đi tuần. (Diễn tả âm thanh nặng nề, chậm rãi của bước chân.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng láy âm "ậm à ậm ạch": Đây là hình thức láy âm để nhấn mạnh hơn mức độ nặng nề, chậm chạp và khó khăn.
- Công việc chuẩn bị lễ hội cứ ậm à ậm ạch, khiến mọi người rất sốt ruột.
- Dùng như từ tượng thanh: "Ậm ạch" có thể được dùng độc lập để mô phỏng trực tiếp âm thanh.
- "Ậm ạch, ậm ạch", tiếng máy cày cũ kỹ vang lên giữa cánh đồng.
Biến thể và từ gần giống
- Ỳ ạch (tính từ): Có nghĩa gần tương tự, chỉ sự nặng nề, chậm chạp, khó nhọc trong di chuyển hoặc tiến độ.
- Chiếc xe bò ỳ ạch kéo lên đồi.
- Ì ạch (tính từ): Nhấn mạnh sự chậm chạp, đình trệ, thiếu sự tiến triển.
- Cuộc đàm phán diễn ra ì ạch suốt nhiều tháng.
Từ đồng nghĩa
- Nặng nề: Có trọng lượng lớn; khó khăn, chậm chạp.
- Chậm chạp: Di chuyển hoặc tiến hành với tốc độ thấp.
- Khó nhọc: Đòi hỏi nhiều sức lực, gian khổ.
Từ trái nghĩa
- Nhẹ nhàng: Thanh thoát, không nặng nề.
- Nhanh nhẹn: Nhanh chóng, linh hoạt.
- Trôi chảy: Diễn ra một cách thuận lợi, suôn sẻ, không vướng mắc.
Thành ngữ liên quan
- "Ậm ạch như xe bò lên dốc": Thành ngữ so sánh, ví một việc gì đó tiến triển cực kỳ chậm chạp và khó khăn.
- Dự án cải tạo đường phố này ậm ạch như xe bò lên dốc, làm xong đoạn này lại tắc đoạn khác.